رکود تاریخی در بازار مسکن تهران؛ میانگین قیمت‌ها دیگر معنای آماری ندارد

به گزارش نیوز تودی، بازار مسکن تهران در یکی از شدیدترین رکودهای تاریخ خود به سر می‌برد که حجم معاملات را به پایین‌ترین سطح در یک دهه اخیر رسانده و شاخص میانگین قیمت را بی‌اعتبار کرده است.

به گزارش تسنیم، بر اساس آمار وزارت راه و شهرسازی، تا چند سال پیش بازار ماهانه ۷ تا ۸ هزار معامله را تجربه می‌کرد. در نیمه دوم سال ۱۴۰۲، این رقم به ۳ تا ۴ هزار معامله کاهش یافت، اما اکنون به کمتر از ۱۰۰۰ فقره در ماه رسیده است. نرگس رزبان، مدیرکل دفتر اقتصاد مسکن، اظهار داشت: در برخی ماه‌ها، تعداد معاملات به ۴۰۰ مورد سقوط کرده که نشان‌دهنده رکود بی‌سابقه‌ای است و ابزارهای آماری برای سنجش قیمت را غیرقابل‌اتکا کرده است.

وی افزود: کاهش شدید معاملات باعث شده میانگین قیمت‌ها تحت تأثیر ویژگی‌های خاص هر معامله قرار گیرد. برای مثال، در یک ماه بیش از ۱۵۰ معامله از ۷۰۰ مورد مربوط به یک پروژه انبوه‌سازی در یک منطقه بود که میانگین قیمتی را به‌صورت مصنوعی تغییر داد. در ماه‌های بعد چنین حجمی در آن منطقه ثبت نشد، بنابراین میانگین قیمت‌ها به دلیل عوامل گمراه‌کننده قابل‌استناد نیست.

رزبان تأکید کرد: داده‌های موجود پس از پردازش در اختیار مرکز آمار و بانک مرکزی قرار گرفته، اما به دلیل ناکافی بودن حجم داده‌ها و نگرانی از سیگنال‌های نادرست، این نهادها از انتشار آن خودداری کرده‌اند. وی افزود: با وجود امکان برآورد قیمت‌ها، این داده‌ها از نظر آماری برای اعلام میانگین قیمت معاملات تهران قابل‌اتکا نیستند.

تسنیم گزارش داد: این رکود سنگین نتیجه کاهش قدرت خرید متقاضیان و عدم تمایل فروشندگان به عرضه واقعی در انتظار تثبیت شرایط اقتصادی است. این وضعیت، بازاری بی‌جان و آماری غیرمعتبر ایجاد کرده که ادامه آن می‌تواند به بحران ساختاری در اقتصاد مسکن و صنایع مرتبط منجر شود.

حسین عبده‌تبریزی، اقتصاددان، اظهار داشت: مسکن به دلیل ماهیت بلندمدت، نقدشوندگی پایین و نیاز به منابع مالی سنگین، در شرایط بی‌ثباتی سیاسی جذابیت خود را از دست می‌دهد. نااطمینانی سیاسی، ترس از تخریب دارایی‌ها، احتمال سرکوب قیمتی یا مالیات‌های جدید، و ابهام در ثبات اقتصادی، تقاضای مصرفی و سرمایه‌ای را کاهش داده است.

وی افزود: نااطمینانی سیاسی در کشورهای در حال توسعه، با نظام مالی شکننده، رکود مسکن را تشدید می‌کند و «تقاضای معلق» معاملات و چرخه تولید را قفل می‌کند. عبده‌تبریزی تأکید کرد: برخلاف بازار سرمایه، فقدان داده‌های به‌روز در مسکن عمق رکود را از سیاست‌گذاران پنهان می‌کند، اما اثرات آن بر صنایع مرتبط، اشتغال و امید به آینده مشهود است.

او هشدار داد: فروش ملک در شرایط فعلی دشوار است، معاملات به شدت کاهش یافته و تخفیف‌های سنگین هم نقدشوندگی را تضمین نمی‌کند. این رکود ممکن است ماه‌ها یا حتی یکی دو سال ادامه یابد، اما نباید با کاهش دائمی ارزش دارایی اشتباه شود. عبده‌تبریزی توصیه کرد: سرمایه‌گذاری در مسکن بلندمدت است و تصمیم‌های هیجانی معمولاً زیان‌بار است. دارندگان واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری مسکن نیز باید از فروش شتاب‌زده پرهیز کرده و برای دوره‌ای طولانی‌تر برنامه‌ریزی کنند.