چالش‌های پرستاری در ایران: کمبود نیرو، مهاجرت و برنامه‌های وزارت بهداشت برای بهبود معیشت

به گزارش نیوز تودی، عباس عبادی، معاون پرستاری وزارت بهداشت، در نشست خبری روز یکشنبه ۲۶ مرداد ۱۴۰۴ به مناسبت هفته دولت در سالن کنفرانس این وزارتخانه، ابتدا گزارشی از وضعیت پرستاری در کشور ارائه کرد و سپس به پرسش‌های خبرنگاران پاسخ داد.

به نقل از ایسنا، عبادی اظهار داشت: هدف اصلی حوزه پرستاری کاهش رنج مردم از طریق پیشگیری و ارائه مراقبت‌های مناسب است. وی افزود: در ابتدای دولت چهاردهم، مطالبات کادر سلامت به طور متوسط ۱۲ ماه معوق بود و اعتراضاتی وجود داشت، اما اکنون این مدت با کاهش قابل توجه به ۶ ماه رسیده است. اکثر دانشگاه‌های علوم پزشکی تلاش می‌کنند اضافه‌کاری پرستاران را با حداقل تأخیر نسبت به حقوق پرداخت کنند.

عبادی اعلام کرد: در دولت چهاردهم، فرمول محاسبه اضافه‌کاری پرستاران اصلاح شده و به ۲.۵ برابر افزایش یافته است. او با اشاره به کمبود پرستار در کشور گفت: شکی در کمبود نیروی پرستاری نیست و ما با هدررفت نیرو مواجه هستیم. باید برای نگهداشت پرستاران تلاش بیشتری کنیم، زیرا پرستاری حرفه‌ای حاکمیتی است.

وی با بیان اینکه هزینه تربیت یک پرستار بسیار بالاست، افزود: اگر بخشی از این هزینه به حقوق پرستاران اضافه شود، انگیزه‌ای برای مهاجرت یا ترک حرفه باقی نمی‌ماند. عبادی تأکید کرد: پرستاران نقش مهمی در ایجاد امنیت روانی بیماران دارند، اما در نگهداشت نیروها ضعف‌هایی داشته‌ایم.

وی با اشاره به استاندارد ۱.۸ پرستار به ازای هر تخت بیمارستانی در ایران، گفت: در حال حاضر با کمبود ۱۰۰ هزار پرستار مواجه هستیم. عبادی به پارادوکس موجود در این حوزه اشاره کرد: «همزمان هم کمبود پرستار داریم و هم پرستاران بیکار. برای مثال، وضعیت نیروی پرستاری در تهران با سایر استان‌ها متفاوت است که این نابرابری عدالت را تحت تأثیر قرار داده است.»

او افزود: باید شرایط جذابی برای ماندگاری پرستاران در سراسر کشور فراهم شود. یکی از چالش‌های دیگر، کمبود پرستار مرد نسبت به پرستار زن است که در برخی مناطق مشکل‌ساز شده است. عبادی به طرح تأمین مسکن برای پرستاران اشاره کرد و گفت: این موضوع در شورای معاونین وزارت بهداشت در حال بررسی است تا مشکل اسکان پرستاران حل شود و با بهبود معیشت، وضعیت پرستاری ارتقا یابد.

وی درباره آمار ۵۰ هزار پرستار بیکار گفت: این عدد تخمینی است و مبنای دقیقی ندارد، اما ضعف در نگهداشت پرستاران مشهود است. در مورد رفتارهای نامناسب در مراکز درمانی، به‌ویژه بیمارستان‌های خصوصی، عبادی اظهار داشت: خشونت‌های شغلی عمومیت دارد و گاهی شاهد برخوردهای ناشایست مدیران با پرستاران هستیم که محکوم است.

درباره مدارس بهیاری، عبادی گفت: معاونت پرستاری مخالف این مدارس است، اما وزارتخانه برای جبران کمبود پرستار از توسعه آن‌ها حمایت می‌کند. وی افزود: سال گذشته ۱۹۰۰ پرستار بازنشسته شدند و ۲۰۵۰ نفر این حرفه را ترک کردند، که نشان می‌دهد استخدام‌های کنونی کافی نیست.

عبادی درباره مهاجرت پرستاران گفت: تقاضای مهاجرت ۳۵ درصد کاهش یافته که دلایل متعددی دارد. در مورد فوق‌العاده خاص نیز توضیح داد که بیشترین امتیاز به گروه‌هایی با استرس و فشار کاری بالاتر تعلق می‌گیرد. او افزود: حدود ۲۱۳ هزار پرستار در بخش بالینی فعال هستند.

در پاسخ به پرسش خبرنگار مهر درباره سیاست‌های معاونت پرستاری، عبادی گفت: وظیفه ما ارتقای کیفیت خدمات پرستاری از طریق توانمندسازی پرستاران است. موضوعات صنفی به سازمان نظام پرستاری و انجمن‌های مربوطه واگذار شده و ما بر بهبود کیفیت خدمات تمرکز داریم.

وی در پایان اعلام کرد: تاکنون بیش از ۱۰۰ هزار نفر در آزمون استخدامی وزارت بهداشت ثبت‌نام کرده‌اند و قرار است حدود ۲۷ هزار نفر جذب شوند که ۲۴۰۰۰ نفر مجوز جدید و ۳۰۰۰ نفر از مجوزهای قبلی هستند. از این تعداد، حدود ۹۵۰۰ پرستار مستقیم در بخش درمان و در مجموع حدود ۱۲ هزار نفر در گروه پرستاری استخدام خواهند شد.